การหาผู้รับเหมามาดูแลระบบ “ไฟฟ้าโรงงาน” ไม่เหมือนกับการหาช่างไฟมาซ่อมปลั๊กที่บ้าน เพราะนี่คืองานสเกลใหญ่ที่มีเดิมพันสูง ทั้งความปลอดภัยของพนักงาน มูลค่าเครื่องจักร และความต่อเนื่องของกระบวนการผลิต
บ่อยครั้งที่เจ้าของโรงงานต้องปวดหัวกับปัญหา “ผู้รับเหมาทิ้งงาน”, “สเปกของไม่ตรงปก” หรือ “ตรวจการไฟฟ้าไม่ผ่าน” บทความนี้จึงสรุป 5 เช็กลิสต์สำคัญที่คุณต้องดู ก่อนเซ็นสัญญาจ้างผู้รับเหมาติดตั้งไฟฟ้าโรงงาน
1. ต้องมีวิศวกรควบคุมงานและใบประกอบวิชาชีพ (กว.)
งานไฟฟ้าโรงงานเกี่ยวข้องกับแรงดันสูง (High Voltage) และตู้ควบคุมที่ซับซ้อน กฎหมายจึงบังคับให้ต้องมีการคำนวณและออกแบบโดยวิศวกรไฟฟ้าที่มีใบอนุญาต (กว.) เท่านั้น
- สิ่งที่ต้องเช็ก: ขอดูใบ กว. ของวิศวกรที่จะมาคุมหน้างานจริง และตรวจสอบว่าบริษัทนั้นสามารถออกเอกสารรับรองความปลอดภัย (ใบรับรองวิศวกร) เพื่อยื่นต่อกรมโรงงานหรือการไฟฟ้าได้หรือไม่
2. ประสบการณ์และผลงานที่ตรงสาย (Portfolio)
ช่างไฟเดินสายอาคารทั่วไป อาจไม่มีความชำนาญเรื่องการเข้าหัวสายเคเบิลขนาดใหญ่ (Termination) หรือการตั้งค่า Relay ในตู้ MDB
- สิ่งที่ต้องเช็ก: ขอดู Portfolio เก่าๆ ว่าเคยทำงานโรงงานประเภทไหนมาบ้าง เคยติดตั้งหม้อแปลงขนาดกี่ kVA หากเขามีประสบการณ์ในอุตสาหกรรมที่ใกล้เคียงกับคุณ จะช่วยลดปัญหาหน้างานได้มาก
3. ความชัดเจนของใบเสนอราคา (BOQ)
ผู้รับเหมาที่ดีต้องทำใบเสนอราคาแบบแจกแจงปริมาณงาน (Bill of Quantities – BOQ) ได้อย่างละเอียด ไม่ใช่แค่เสนอราคาเหมามาเป็นก้อนกลมๆ
- สิ่งที่ต้องเช็ก: ใน BOQ ต้องระบุยี่ห้อของอุปกรณ์ชัดเจน (เช่น เบรกเกอร์ Schneider/ABB/Mitsubishi, สายไฟ Thai Yazaki/Phelps Dodge) การระบุสเปกที่ชัดเจนจะป้องกันการ “ลักไก่” เอาของเกรดต่ำมาใส่ให้คุณภายหลัง
4. เครื่องมือและอุปกรณ์ทดสอบมาตรฐาน
งาน ไฟฟ้าโรงงาน ไม่สามารถใช้แค่ไขควงวัดไฟ (Test Lamp) ได้ แต่ต้องมีเครื่องมือวัดค่าทางไฟฟ้าที่แม่นยำเพื่อยืนยันคุณภาพงาน
- สิ่งที่ต้องเช็ก: ถามผู้รับเหมาว่าหลังติดตั้งเสร็จ มีการทดสอบอะไรบ้าง? มืออาชีพต้องมีเครื่องทดสอบความเป็นฉนวน (Insulation Tester), เครื่องวัดความต้านทานดิน (Earth Tester) และควรมีบริการสแกนความร้อน (Thermo Scan) เพื่อส่งมอบงาน
5. การรับประกันและบริการหลังการขาย (After-Sales Service)
ระบบไฟฟ้าโรงงานทำงาน 24 ชั่วโมง ความเสียหายอาจเกิดขึ้นตอนตี 2 ของคืนวันอาทิตย์
- สิ่งที่ต้องเช็ก: เงื่อนไขการรับประกันงานติดตั้ง (ปกติควรอยู่ที่ 1 ปี) และความพร้อมของทีม Service ว่าสามารถติดต่อได้ง่ายแค่ไหนเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน หรือมีทีมวิ่งเข้าหน้างานภายในกี่ชั่วโมง (SLA)
ระวัง! สัญญาณเตือนของผู้รับเหมาที่ควรเลี่ยง
- ราคาถูกเกินจริง: หากราคาต่ำกว่าเจ้าอื่นมากๆ มักจะไปลดคุณภาพสายไฟ ใช้ท่อร้อยสายบาง หรือไม่มีวิศวกรคุมงาน
- ไม่มีสัญญาจ้าง: ทำงานด้วยวาจา ไม่มีการทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร เสี่ยงต่อการทิ้งงานสูง
- ขอเบิกเงินงวดแรกเยอะผิดปกติ: ระวังการเบิกเงินมัดจำสูงๆ แล้วหายตัวไป
สรุป
การเลือกผู้รับเหมาติดตั้ง ไฟฟ้าโรงงาน คือการลงทุนซื้อ “ความอุ่นใจ” ในระยะยาว อย่าตัดสินใจเพียงเพราะราคาถูกที่สุด แต่ให้ดูที่ความน่าเชื่อถือ มาตรฐานทางวิศวกรรม และบริการหลังการขาย เพราะหากเกิดปัญหาไฟไหม้หรือเครื่องจักรพังขึ้นมา ค่าความเสียหายนั้นแพงกว่าส่วนต่างค่าจ้างผู้รับเหมาหลายเท่าตัว
